Kilo vermeyi engelleyen kan değerleri; diyet yapmanıza rağmen zayıflayamamanızın gizli nedenidir. İnsülin, tiroid ve vitamin eksikliklerine dikkat edin.
İçindekiler
Diyet Yapmanıza Rağmen Sonuç Alamıyor Musunuz?
İşte Kilo Vermeyi Engelleyen Kan Değerleri
Aylardır diyet yapıyorsunuz, porsiyonlarınızı küçülttünüz, yürüyüşlerinizi aksatmıyorsunuz ama tartıdaki ibre inatla yerinden oynamıyor. Hatta bazen, çevrenizdekilerin “su içse yarıyor” dediği kişi olduğunuzu düşünüyorsunuz. Bu durumun yarattığı hayal kırıklığını ve motivasyon kaybını bir diyetisyen olarak çok iyi anlıyorum. Ancak size iyi bir haberim var: Sorun iradenizde veya çabanızda olmayabilir. Sorun, vücudunuzun derinliklerinde, hücresel düzeyde gizlenmiş olabilir. Diyet, sadece tabağa ne koyduğunuzla ilgili değildir; vücudunuzun o tabağı nasıl işlediğiyle ilgilidir. İşte bu noktada karşımıza, metabolizmanın gizli frenleri olan kilo vermeyi engelleyen kan değerleri çıkar.
Kilo verme süreci, hormonların, vitaminlerin ve minerallerin karmaşık bir dansıdır. Eğer bu dansta partnerlerden biri eksikse veya ritmi bozuksa, istediğiniz kadar kusursuz beslenin, sonuç almanız imkansıza yakın hale gelir. Bu nedenle, danışanlarımla yola çıkmadan önce mutlaka detaylı bir kan tablosu görmek isterim. Bu yazıda, diyetinizin önündeki görünmez duvarlar olan kilo vermeyi engelleyen kan değerleri nelerdir, gelin yakından bakalım.
İnsülin Direnci Şekerin Hücre Kapısında Beklemesi
Kilo vermeyi engelleyen kan değerleri listesinin en başında, çağımızın salgını olarak nitelendirebileceğimiz insülin direnci gelir. Pankreasımız, kan şekerini dengelemek için insülin hormonu salgılar. İnsülin, şekerin (glikozun) hücre içine girip enerjiye dönüşmesini sağlayan bir anahtar görevi görür. Ancak sağlıksız beslenme ve hareketsizlik sonucu, hücre kapıları (reseptörler) bu anahtara karşı duyarsızlaşır.
Sonuç ne olur? Kanda şeker yükselir, pankreas daha çok insülin salgılar. Kanda yüksek oranda dolaşan insülin, vücuda tek bir emir verir: “Yağ depola!” Özellikle karın bölgesinde inatçı yağlanma yaşıyorsanız ve yemeklerden sonra hemen acıkıyorsanız, kilo vermeyi engelleyen kan değerleri arasında yer alan yüksek açlık insülini ve HOMA-IR değerinize mutlaka baktırmalısınız.
Tiroid Hormonları (TSH, T3, T4): Metabolizmanın Gaz Pedalı
Tiroid bezi, boynumuzda bulunan ve metabolizma hızımızı belirleyen kelebek şeklindeki organdır. Ürettiği T3 ve T4 hormonları, vücudun enerjiyi ne kadar hızlı yakacağını belirler. Eğer tiroid beziniz “tembel” çalışıyorsa, yani hipotiroidi durumunuz varsa, metabolizmanız rölantide çalışıyor demektir.
Bu durumda, kan tahlillerinde TSH (Tiroid Uyarıcı Hormon) değerinin yükseldiği görülür. Yüksek TSH, vücudun yeterli tiroid hormonu üretemediğinin ve metabolizmanın yavaşladığının en net göstergesidir. Az yemenize rağmen kilo alıyor, sürekli üşüyor ve yorgun hissediyorsanız, kilo vermeyi engelleyen kan değerleri içinde en önemlilerinden olan tiroid panelinizi kontrol ettirmelisiniz.
D Vitamini Eksikliği Sadece Kemik Değil, Metabolizma Sorunu
Yıllarca sadece kemik sağlığıyla ilişkilendirilen D vitamininin, aslında vücutta bir hormon gibi çalıştığı ve yağ metabolizmasında kritik bir rol oynadığı artık bilimsel bir gerçektir. D vitamini seviyeleri düşük olduğunda, vücut bunu bir “kıtlık sinyali” olarak algılar ve mevcut yağ depolarını korumaya geçer.
Araştırmalar, D vitamini eksikliği olan bireylerde, özellikle bel çevresi yağlanmasının daha fazla olduğunu göstermektedir. Güneşten yeterince faydalanamadığımız modern yaşamda, kilo vermeyi engelleyen kan değerleri arasında en sık rastladığımız eksikliklerden biri D vitaminidir. Seviyenin 30 ng/mL’nin altında olması, kilo verme sürecinizi ciddi anlamda yavaşlatır.
Demir Eksikliği ve Ferritin Enerji Santralinin Yakıtı
Demir, kandaki oksijeni hücrelere taşımakla görevlidir. Hücrelerimizde, özellikle kaslarımızda yağların yakılarak enerjiye dönüşmesi için oksijene ihtiyaç vardır. Eğer demir depolarınız (Ferritin) boşsa, hücrelere yeterli oksijen taşınamaz.
Bu durum iki soruna yol açar: Birincisi, yağ yakım mekanizması verimli çalışamaz. İkincisi, kendinizi sürekli yorgun, halsiz ve bitkin hissedersiniz; bu da hareket etme isteğinizi, yani egzersiz yapma ihtimalinizi ortadan kaldırır. Kadınlarda adet kanamaları nedeniyle sık görülen demir eksikliği, sinsi bir şekilde kilo vermeyi engelleyen kan değerleri arasında yerini alır.
B12 Vitamini Metabolik Motorun Yağı
B12 vitamini, karbonhidratların, proteinlerin ve yağların enerjiye dönüştürülmesinde hayati bir rol oynar. Bir nevi metabolik motorun düzgün çalışmasını sağlayan yağ gibidir. B12 eksikliğinde, yediğiniz besinler enerjiye dönüşmek yerine depolanmaya meyilli olur. Ayrıca B12 eksikliği de tıpkı demir gibi kronik yorgunluğa neden olarak fiziksel aktivite düzeyinizi düşürür. Diyetinizde yeterli hayvansal gıda olmasına rağmen kilo veremiyorsanız, emilim problemleri nedeniyle B12 değerleriniz düşmüş olabilir ve bu da kilo vermeyi engelleyen kan değerleri listenize eklenir.
Kortizol Stres Faktörü
Modern yaşamın kaçınılmaz parçası olan stres, böbrek üstü bezlerinden “kortizol” hormonu salgılanmasına neden olur. Kronik stres altında sürekli yüksek seyreden kortizol, kan şekerini yükseltir ve vücudu “savaş ya da kaç” modunda tutar. Bu durum, özellikle karın bölgesinde (visseral) yağ depolanmasını tetikler. Sürekli stres altındaysanız, kilo vermeyi engelleyen kan değerleri panelinize kortizolü de ekletmekte fayda vardır.
Körlemesine Diyet Yapmayın, Bedeninizi Tanıyın
Gördüğünüz gibi, kilo problemi sadece irade zayıflığı değildir. Eğer vücudunuzun biyokimyası kilo vermeye direnç gösteriyorsa, standart diyet listeleri sadece zaman kaybı ve hayal kırıklığı yaratır. Kilo vermeyi engelleyen kan değerleri tespit edilip, doktorunuzla işbirliği içinde gerekli medikal tedaviler ve buna uygun tıbbi beslenme tedavisi başlanmadıkça, kalıcı sonuç almak zordur.
Diyetisyenin görevi sadece kalori hesaplamak değil; bu kan tablosunu okuyarak, insülin direncini kıracak, tiroidi destekleyecek, eksik vitaminleri yerine koyacak “kişiye özel” stratejiyi belirlemektir.
Ankara'da Bütüncül Yaklaşım Diyetisyen Dilara Göze Kliniği
Kilo verme yolculuğunuzda sürekli aynı kısır döngüyü yaşamaktan yorulduysanız, sorunun kökenine inme vakti gelmiştir. Dyt. Dilara Göze Kliniği, Ankara’nın en prestijli ve merkezi lokasyonlarından biri olan Merkez Ankara projesinde yer almaktadır. Kızılay, Ulus, Sıhhiye gibi şehrin ana arterlerine yürüme mesafesinde ve metro istasyonunun hemen yanı başında bulunan kliniğimiz, yoğun temponuzda sağlığınıza zaman ayırmanızı kolaylaştırır.
Bizimle çalışmaya başladığınızda, ilk adımımız detaylı bir kan tahlili değerlendirmesidir. Vücudunuzun bize fısıldadığı bu gizli sinyalleri çözerek, sadece size özel, sürdürülebilir ve bilimsel bir beslenme haritası çıkarıyoruz. Sağlıklı ve kalıcı zayıflama, ancak bedeninizi tanıyıp onunla işbirliği yaptığınızda mümkündür.